Hadi Oku Logo
Hadi Oku Learning System
Logo
Hadi Oku Learning System

Öğrenci & Kurum Paneli

Analiz ve raporlarınızı yönetin

Çok kullanışlı 100 mantık hatası sıralı tam liste 🤦‍♂️

19 Eylül 2026
12 Ekim 2026
129 Görüntülenme
0 Yorum
Çok kullanışlı 100 mantık hatası sıralı tam liste :

1. Ad hominem – Argüman yerine kişiye saldırmak.


2. Anekdot safsatası – Yeterli kanıt yerine kişisel hikâyeleri kullanmak.


3. Otoriteye başvurma – Bir otoritenin görüşünü yeterli kanıt olarak kabul etmek.


4. Duyguya başvurma – Sağlam nedenler yerine duygusal tepkileri kullanmak.


5. Korkuya başvurma – Kanıt sunmak yerine korkutucu olasılıkları kullanmak.


6. Cehalete başvurma – Bir şeyin çürütülememiş olmasını onun kanıtlanmış olması saymak.


7. Doğaya başvurma – Doğal olanı otomatik olarak iyi veya doğru kabul etmek.


8. Yeniliğe başvurma – Yeni olanın sırf yeni olduğu için daha iyi olduğunu savunmak.


9. Acımaya başvurma – İlgisiz bir sonuca ulaşmak için sempati kullanmak.


10. Alaya başvurma – Bir iddiayı çürütmek yerine onunla dalga geçmek.


11. Geleneğe başvurma – Bir şeyin uzun süredir var olmasını onun doğru olduğuna kanıt saymak.


12. Denge safsatası – Farklı kanıtlara eşit ağırlık vermek.


13. Çoğunluğa başvurma – Popülerliği doğruluğun kanıtı olarak görmek.


14. Temel oran safsatası – Olasılığı değerlendirirken temel/başlangıç oranını göz ardı etmek.


15. Kırık pencere safsatası – Yıkımın faydalarını sayıp kaybedilen fırsatları görmezden gelmek.


16. Bulverizm – Birinin neden yanıldığını, önce gerçekten yanıldığını göstermeden açıklamak.


17. Seçici kanıt (cherry picking) – Destekleyen kanıtları seçip karşı kanıtları görmezden gelmek.


18. Döngüsel akıl yürütme – Sonucu, sonucu desteklemek için kullanmak.


19. Birleşim safsatası – Birlikte gerçekleşen olayları tek başına gerçekleşen bir olaydan daha olası sanmak.


20. Süreklilik safsatası – Belirsiz/ölçülmesi zor ayrımlar nedeniyle bir ayrımı reddetmek.


21. Cum hoc safsatası – İki olay birlikte gerçekleştiği için birinin diğerine neden olduğunu düşünmek.


22. Savunma avukatı safsatası – Sanıklara karşı kanıtları reddetmek için olası eşleşmeleri/alternatifleri kullanmak.


23. Tanım safsatası – Anlaşmazlığı çözmek için özel bir tanım kullanmak.


24. Birleşeni reddetme – Bir önermenin bir parçası yanlışsa diğer parçanın doğru olduğunu varsaymak.


25. Öncülü reddetme – Bir koşul gerçekleşmedi diye sonucu reddetmek.


26. Ayrık seçenekler safsatası – Alternatiflerin toplamının her birinden daha az olası olduğunu düşünmek.


27. Ekolojik safsata – Grup istatistiklerinden bireylerin özelliklerini çıkarmak.


28. Çifte anlam (equivocation) – Tartışma sırasında bir kelimenin anlamını değiştirmek.


29. Etimolojik safsata – Bir kelimenin tarihsel kökenini bugünkü anlamının kanıtı saymak.


30. Olumsuz öncüller – İki olumsuz öncülden kıyas sonucu çıkarmaya çalışmak.


31. Varoluşsal safsata – Varoluşu garanti etmeyen öncüllerden varlık sonucu çıkarmak.


32. Vurgu safsatası – Vurguyu değiştirerek anlamı yanıltıcı biçimde değiştirmek.


33. Bileşim safsatası – Parçaların özelliklerini bütüne aktarmak.


34. Bölme safsatası – Bütünün özelliklerini parçalarına aktarmak.


35. Dört terim safsatası – Üç terim gerektiren kıyasta dört terim kullanmak.


36. Yanlış analoji – Yanıltıcı bir karşılaştırmadan sonuç çıkarmak.


37. Yanlış ikilem – İkiden fazla seçenek varken yalnızca iki seçenek varmış gibi sunmak.


38. Yanlış eşdeğerlik – Önemli ölçüde farklı şeyleri eşdeğer kabul etmek.


39. Galileo kumarı – Bir görüşün reddedilmesini onun doğru olduğunun kanıtı saymak.


40. Kumarbaz safsatası – Bağımsız sonuçların geçmiş sonuçları telafi edeceğini düşünmek.


41. Genetik safsata – Bir iddiayı yalnızca kaynağına göre değerlendirmek.


42. Suçlulukla ilişkilendirme – Birini ilgisiz bağlantıları nedeniyle kötülemek.


43. Acelecili genelleme – Yetersiz kanıttan geniş sonuçlar çıkarmak.


44. Homunculus safsatası – Bir yeteneği, o yeteneğin zaten içeride var olduğunu varsayarak açıklamak.


45. Sıcak el safsatası – Yakın zamandaki başarıların gelecekteki başarıları garanti ettiğini varsaymak.


46. Gerçeğe aykırı hipotez – Gerçekte gerçekleşmemiş bir olay hakkında desteklenmeyen kesinlikte konuşmak.


47. Yasa dışı karşıtlık (illicit contraposition) – Karşıtlamayı, kategorik bir önermenin izin vermediği şekilde yapmak.


48. Yasa dışı dönüştürme (illicit conversion) – Kategorik önermenin öznesini ve yüklemini geçersiz biçimde yer değiştirmek.


49. Yasa dışı büyük terim – Sonucun yüklemini öncülde olduğundan daha geniş kullanmak.


50. Yasa dışı küçük terim – Sonucun öznesini öncülde olduğundan daha geniş kullanmak.



51–100

51. Tutarsız karşılaştırma – Seçenekleri farklı ve seçici ölçütlerle karşılaştırmak.


52. Tersine kumarbaz safsatası – Pek olası olmayan bir sonuçtan, önce çok sayıda deneme yapılmış olması gerektiğini çıkarmak.


53. “Olmalı” safsatası – Salt olgusal öncüllerden ahlaki gereklilikler çıkarmak.


54. Kettle mantığı – Bir iddiayı savunmak için birbiriyle çelişen gerekçeler kullanmak.


55. Yüklü soru – Haksız bir varsayım içeren soru sormak.


56. Ludik safsata – Basitleştirilmiş oyun/olasılık modellerini gerçek dünyadaki belirsizliğe uygulamak.


57. Sabit iş miktarı safsatası – Mevcut iş miktarının değişmeyeceğini varsaymak.


58. Maskelenmiş adam safsatası – Bilgi farklılıklarından farklı kimlikler sonucu çıkarmak.


59. McNamara safsatası – Sayısal olarak ölçülemeyen şeyleri göz ardı etmek.


60. Orta yol safsatası – İki karşıt iddia arasındaki uzlaşmanın mutlaka doğru olduğunu varsaymak.


61. Modal safsata – Zorunluluk ile yalnızca gerçekleşmiş olmayı birbirine karıştırmak.


62. Ahlakçı safsata – Olması gerektiğini düşündüğümüz şeyden gerçekliğe ilişkin sonuç çıkarmak.


63. Motte-and-bailey safsatası – Tartışmalı bir iddiayı savunurken daha zayıf bir iddiaya geçmek.


64. Hedef direklerini değiştirme – Kanıt gereksinimlerini karşılandıktan sonra değiştirmek.


65. Çoklu karşılaştırmalar safsatası – Çok sayıda hipotezi test ettikten sonra tesadüfi bulguları göz ardı etmek.


66. Natüralist safsata – Ahlaki iyiliği yalnızca doğal özelliklerle tanımlamak.


67. Olumsuz sonuç safsatası – Olumlu öncüllerden olumsuz bir sonuç çıkarmak.


68. Nirvana safsatası – Gerçekçi çözümleri ulaşılması mümkün olmayan ideal ile karşılaştırıp reddetmek.


69. Gerçek İskoçyalı değil safsatası – Uygunsuz karşı örnekleri dışlamak için bir grubun tanımını değiştirmek.


70. Kategorik safsata – Bir kategoriye ait yargıyı, o kategorinin uygun olmayan bir üyesine uygulamak.


71. Paket anlaşması safsatası – Birlikte sunulan şeylerin her zaman birlikte gerçekleşmesi gerektiğini varsaymak.


72. Kişisel anlaşılamazlık – Bir iddia anlaşılmaz göründüğü için onu reddetmek.


73. Zehirli kuyu – Birinin ilerideki argümanlarını reddetmek için onu önceden itibarsızlaştırmak.


74. Post hoc safsatası – Bir olay daha önce gerçekleşti diye sonraki olayın nedeni olduğunu varsaymak.


75. İddia yoluyla kanıt – Desteklenmemiş bir iddiayı kanıtlanmış gerçek gibi sunmak.


76. Savcının safsatası – Kanıtın nadirliğini masumiyetin olasılığıyla karıştırmak.


77. Psikolog safsatası – Gözlemcinin bakış açısını gözlemlenen kişiye yansıtmak.


78. Nicelik belirteci kayması – Bireysel varoluşu ortak/tümel varoluşla karıştırmak.


79. Kırmızı ringa balığı – Anlaşmazlıktan uzaklaşmak için ilgisiz bilgi sunmak.


80. Regresyon safsatası – Olağan istatistiksel ortalamaya dönüşü nedensel etkilere bağlamak.


81. Reifikasyon (şeyleştirme) – Soyut bir kavramı somut bir varlık gibi ele almak.


82. Göreli yoksunluk – Başka sorunlar da var diye bir sorunu reddetmek.


83. Geriye dönük determinizm – Bir sonuç gerçekleştiği için kaçınılmaz olduğunu varsaymak.


84. Tersine nedensellik – Nedeni sonuç, sonucu neden sanmak.


85. Kanıtlama yükünü değiştirme – Desteklenmemiş bir iddianın karşı tarafça çürütülmesini talep etmek.


86. Tek neden safsatası – Karmaşık bir sonucu yalnızca tek bir nedene bağlamak.


87. Kaygan zemin – Bir adımın kaçınılmaz olarak bir dizi kötü sonuca yol açacağını varsaymak.


88. Özel savunma / özel ayrıcalık – Kendi durumu için haksız istisnalar talep etmek.


89. Straw man (korkuluk adam) – Birinin argümanının çarpıtılmış hâline saldırmak.


90. Batık maliyet safsatası – Geri alınamayacak geçmiş harcamalar nedeniyle yatırımı sürdürmeyi haklı çıkarmak.


91. Bastırılmış korelasyon – Bir seçeneği imkânsız hâle getirmek için bir ayrımı yeniden tanımlamak.


92. Hayatta kalan yanlılığı – Ortadan kaybolan/başarısız olan örnekleri göz ardı ederek sonuç çıkarmak.


93. Texas sharpshooter safsatası – Sonuçları seçtikten sonra bunlarda bir örüntü varmış gibi göstermek.


94. Üçüncü neden safsatası – Birlikte değişen iki olayın arkasındaki ortak nedeni gözden kaçırmak.


95. Tu quoque – Eleştiriyi, eleştiren kişinin de aynı şeyi yaptığını söyleyerek reddetmek.


96. İki yanlış bir doğru eder – Bir yanlışı başka bir yanlışla haklı çıkarmak.


97. Türden örneğe safsatası – Bir kategori ile o kategorinin tek bir örneğini birbirine karıştırmak.


98. Dağıtılmamış orta terim – Ortak bir sınıflandırmadan nedensellik sonucu çıkarmak.


99. Kullanım-anlam safsatası – Bir kelimeyi, o kelimenin adlandırdığı şeyle karıştırmak.


100. Sıfır toplamlı düşünce – Bir kişinin kazancının mutlaka başka birinin eşit kaybı anlamına geldiğini varsaymak.

Nasıl... süper değil mi. 

Fotoğraftaki mantik hatasını da bulduysanız bir alkış da size....😉

Abdullah KORKMAZ

Abdullah KORKMAZ

Editör

Fikirlerinizi Paylaşın

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

Giriş Yap / Kayıt Ol

Henüz yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yazın.